Królowa przetrwania i książę z bajki. Dane GUS burzą stereotypy o kobietach i mężczyznach | GUS - Portal Informacyjny

8 marca świętujemy Dzień Kobiet, dwa dni później – Dzień Mężczyzn. A gdyby tak zamiast na kwiaty i życzenia, spojrzeć na twarde dane? Najnowsze dane GUS pokazują, że różnice między kobietami i mężczyznami są wyraźne, ale nie zawsze takie, jakich się spodziewamy.

Dłużej nie znaczy zdrowiej

W 2024 roku przeciętne trwanie życia kobiet wynosiło 82,26 roku, a mężczyzn 74,93 roku. Różnica przekracza siedem lat. W 1965 roku było to odpowiednio 72,4 oraz 66,6 roku, w 1995 roku 76,38 i 67,62 roku, a w 2015 roku 81,57 oraz 73,58 roku. W ciągu sześciu dekad długość życia kobiet wzrosła o blisko 10 lat, a mężczyzn o ponad 8 lat.

Oczekiwane trwanie życia w zdrowiu w 2024 roku wynosiło 65,32 roku dla kobiet i 61,62 roku dla mężczyzn. Mężczyźni większą część swojego – krótszego - życia przeżywają w zdrowiu, bo 82,2%, podczas gdy w przypadku kobiet jest to 79,4%. W deklaracjach dotyczących stanu zdrowia 18,6% mężczyzn określało go jako bardzo dobry wobec 15,6% kobiet. Stan dobry wskazuje 50,9% mężczyzn i 47,5% kobiet. Odpowiedź ani dobry, ani zły wybiera 22% mężczyzn oraz 27% kobiet.

Kto ma więcej czasu dla siebie

Kto częściej wychodzi do ludzi, a kto chętniej zanurza się w swoje pasje? Z danych – liczonych w godzinach i minutach – wynika, że panowie poświęcają nieco więcej czasu na większość codziennych przyjemności. Różnice nie są ogromne, ale konsekwentne. Najmocniej widać to przy hobby i zamiłowaniach artystycznych. Mężczyźni spędzają na nich średnio 2 godziny i 10 minut, podczas gdy kobiety 1 godzinę i 50 minut. To największa różnica w całym zestawieniu.

W przypadku uczestnictwa w kulturze – jako widz czy słuchacz – rozbieżności są już symboliczne: 2 godziny i 20 minut u mężczyzn wobec 2 godzin i 13 minut u kobiet. Podobnie jest z życiem towarzyskim (1 godzina i 47 minut do 1 godziny i 42 minut) oraz spacerami i pieszymi wycieczkami (1:30 wobec 1:20).

Również w bardziej „domowych” aktywnościach różnice pozostają niewielkie. Na czytanie książek i słuchanie audiobooków mężczyźni przeznaczają średnio 1 godzinę i 31 minut, kobiety 1 godzinę i 25 minut. Z kolei muzyka i radio zajmują panom 1:17, a paniom 1:07.

U obu płci skrócił się czas trwania odpoczynku, zmiana ta była jednak większa wśród mężczyzn (o 22 min,) niż wśród kobiet (o 17 min.). W rezultacie dysproporcje pomiędzy mężczyznami i kobietami w tym zakresie zmniejszyły się. W 2023 r. mężczyźni przeznaczali na odpoczynek średnio o 35 min. więcej od kobiet, podczas gdy w 2013 r. różnica ta wyniosła przeciętnie 40 minut.

W 2023 r., w stosunku do 2013 r., wydłużył się zarówno przeciętny czas trwania pracy zawodowej, jak i czas przeznaczony na prace domowe lub opiekę nad członkami gospodarstwa domowego. W przypadku pracy zawodowej dotyczyło to w dużo większym stopniu kobiet (wydłużenie o 21 min., do 2 godz. 25 min.) niż mężczyzn (wydłużenie o 10 min., do 3 godz. 56 min).

Częściej z wykształceniem wyższym, choć rzadziej na stanowiskach kierowniczych

W roku akademickim 2024/25 kobiety stanowiły ponad połowę wszystkich osób studiujących (dokładnie 58,2%). W przypadku studiów podyplomowych kobiety stanowiły 70,3% ogólnej liczby uczestników, a w szkołach doktorskich – 50,5%.

Mężczyźni zaczynają pracę wcześniej, a kobiety dłużej się uczą, dlatego w najmłodszych grupach udział kobiet wśród pracujących jest niższy.

We wrześniu 2025 roku w gospodarce narodowej pracowało 7 971 158 mężczyzn i 7 156 836 kobiet. Mężczyźni przeważają m.in.: w przetwórstwie przemysłowym, budownictwie, transporcie i gospodarce magazynowej. Z kolei kobiety dominują w edukacji, opiece zdrowotnej oraz w handlu.

Udział kobiet w ogólnej liczbie osób zatrudnionych na stanowiskach wyższego szczebla to 42,30%. Polska wyrasta na jednego z liderów kobiecego przywództwa w Europie. W 2024 roku kobiety stanowią 41,8 proc. osób na stanowiskach kierowniczych w kraju. To wynik wyraźnie powyżej średniej unijnej.  Dla porównania, w całej Unii Europejskiej odsetek ten wynosi 35,2 proc.

W sierpniu 2025 r. mediana wynagrodzenia mężczyzn wyniosła 7 543 zł, kobiet 7 045 zł. Różnice widoczne są także w wybranych zawodach. Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i dyrektorzy generalni zarabiają przeciętnie 23 568,15 zł w przypadku mężczyzn i 20 179,56 zł w przypadku kobiet. Wśród lekarzy jest to 18 559,75 zł wobec 16 767,22 zł. Specjaliści do spraw technologii informacyjno-komunikacyjnych otrzymują 15 803,47 zł w przypadku mężczyzn i 12 934,43 zł w przypadku kobiet.

W grupie nauczycieli szkół podstawowych i specjalistów do spraw wychowania małego dziecka przeciętne wynagrodzenie kobiet wynosi 8 850,69 zł, a mężczyzn 8 589,33 zł. Wśród kierowców i operatorów pojazdów kobiety osiągają 7 758,39 zł, mężczyźni 7 632,96 zł.