Informacja o publikacji danych na temat deficytu/nadwyżki sektora instytucji rządowych i samorządowych w podziale na podsektory
Główny Urząd Statystyczny, począwszy od danych za pierwszy kwartał 2026 roku, opracowuje i publikuje informacje dotyczące deficytu/nadwyżki sektora instytucji rządowych i samorządowych w podziale na podsektory: instytucji rządowych na szczeblu centralnym, instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym i funduszy zabezpieczenia społecznego. Deficyt/nadwyżka stanowi różnicę pomiędzy dochodami a wydatkami sektora.
Dotychczas, wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych ogółem był udostępniany w tablicach publikacyjnych GUS: Niefinansowe rachunki kwartalne wg sektorów instytucjonalnych.
Obowiązek publikacji danych w podziale na podsektory sektora instytucji rządowych i samorządowych, począwszy od 2026 roku, wynika z art. 3 pkt 2 Dyrektywy Rady (UE) 2024/1265 z dnia 29 kwietnia 2024 r. zmieniającej Dyrektywę Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich1.
Dane opracowane są zgodnie z metodyką Europejskiego Systemu Rachunków Narodowych i Regionalnych w Unii Europejskiej (ESA2010), wprowadzonego w życie Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. z późniejszymi zmianami2, oraz wytycznymi zawartymi w dostosowanym do ESA2010 Podręczniku deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (Manual on Government Deficit and Debt (MGDD), edycja 2022)3.
W danych prezentowanych według metodyki ESA2010 istotne jest zastosowanie ujęcia memoriałowego, co oznacza, że transakcje rejestruje się w okresie, w którym powstaje wartość ekonomiczna, należność lub zobowiązanie, niezależnie od terminu zapłaty. Jest to podstawowa różnica pomiędzy danymi dotyczącymi wykonania dochodów i wydatków budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, publikowanymi przez Ministerstwo Finansów, które są prezentowane w ujęciu kasowym, czyli w momencie wpływu/wypływu środków pieniężnych lub dokonania płatności. Dodatkowo, dochody i wydatki kasowe są korygowane o odpowiednie dostosowania mające na celu ujęcie wszystkich transakcji podziału i dotyczących produktów, zgodnie z ESA2010.
Obok odmiennego momentu ujmowania transakcji, zakres podmiotowy sektora instytucji rządowych
i samorządowych różni się od sektora finansów publicznych. Dane opracowywane zgodnie z metodyką ESA2010 obejmują szerszy zakres podmiotów. Sektor instytucji rządowych i samorządowych obejmuje jednostki sektora finansów publicznych, z wyjątkiem Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, oraz inne jednostki spełniające kryteria klasyfikacji sektorowej, w tym część przedsiębiorstw publicznych. Pełna lista sektora znajduje się na stronie GUS pod adresem: https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/lista-jednostek-sektora-instytucji-rzadowych-i-samorzadowych-s13-zgodnie-z-esa2010-stan-na-31-grudnia-2024-r.
Publikacja powyższych danych ma na celu zwiększenie przejrzystości finansów publicznych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz poprawę jakości, kompletności i porównywalności danych fiskalnych. Dostępność i wysoka jakość statystyk opracowywanych zgodnie z Europejskim Systemem Rachunków Narodowych i Regionalnych mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania unijnych ram nadzoru fiskalnego.
Najnowsze dane za II kwartał 2026 r. zostały 23.10.2026 r. opublikowane w Dziedzinowych Bazach Wiedzy. Zachęcamy do zapoznania się z udostępnionymi danymi oraz do śledzenia ich aktualizacji w okresach kwartalnych.
1https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02011L0085-20240430
2https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02013R0549-20250901&qid=1792500111378
3https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-manuals-and-guidelines/w/ks-gq-23-002
