Informacja Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2025 roku
W ślad za obwieszczeniem Prezesa GUS w sprawie przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, Główny Urząd Statystyczny prezentuje informację na temat wysokości dochodu w 2025 r., a także informację na temat zmiany metodyki jego wyznaczania.
Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego ogłaszany jest przez Prezesa GUS na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333). Do realizacji zapisów wynikających z ustawy GUS wykorzystuje metodologię stosowaną w statystyce rachunków narodowych, tj. zgodną z Europejskim Systemem Rachunków Narodowych i Regionalnych w Unii Europejskiej – ESA 2010 (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r.). Odniesienie do wskaźnika znajduje się w szeregu ustaw i rozporządzeń, jednak sposób i zakres jego wykorzystania pozostaje w kompetencjach właściwych ministerstw i dysponentów odpowiednich aktów prawnych.
Źródła danych, metodyka oraz wykorzystanie wskaźnika dot. przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego są obecnie przedmiotem prac Zespołu do określenia możliwości zmiany sposobu ustalania dochodu w indywidualnych gospodarstwach rolnych, powołanego zarządzeniem nr 25 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 lipca 2026 r. W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB, Krajowej Rady Izb Rolniczych, Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego oraz Głównego Urzędu Statystycznego.
W efekcie dotychczasowych prac, Zespół zarekomendował, aby przy wyznaczaniu przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego uwzględniane były koszty amortyzacji.
Dotychczas przy wyliczaniu przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego stosowano ujęcie brutto (zgodnie z praktyką publikowania danych makroekonomicznych). Zdaniem Zespołu ujęcie brutto wskaźnika dochodowości było uzasadnione w przeszłości, m.in. ze względu na nieregularność działań inwestycyjnych podejmowanych w rolnictwie indywidualnym. W okresach gorszej koniunktury, gospodarstwa te wykorzystywały w całości wypracowany dochód brutto na cele inne niż inwestycje, mające na celu odtworzenie majątku trwałego. Ze względu jednak na daleko idące zmiany polegające na koncentracji i specjalizacji produkcji rolnej, w opinii Zespołu, zasadne jest uwzględnienie amortyzacji w dotychczasowej metodzie szacowania wskaźnika dochodowości, jako dodatkowego kosztu pośrednio odzwierciedlającego poniesione nakłady inwestycyjne.
GUS przyjął powyższą rekomendację, stąd przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2025 r. oszacowany został z uwzględnieniem amortyzacji.
Przyjęta w obliczeniach wartość amortyzacji została obliczona w sposób spójny z metodyką stosowaną w opracowywaniu danych makroekonomicznych w zakresie rolnictwa i dostosowana do zakresu podmiotowego, tj. indywidualnych gospodarstw rolnych.
Aktualny, ramowy schemat obliczania dochodu do dyspozycji netto z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych jest następujący:
Rolnicza produkcja globalna
+ Dotacje do produktów (z UE i krajowe)
- Zużycie pośrednie (w tym FISIM)
= Wartość dodana brutto
- Amortyzacja
+ Inne przychody związane z produkcją
+ Dotacje dla producentów (z UE i krajowe)
- Obciążenia podatkowe i inne zobowiązania finansowe
= Dochód do dyspozycji netto
Ostatecznie, po uwzględnieniu amortyzacji, przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2025 r. ukształtował się na poziomie 5479 zł. Należy zwrócić uwagę, że dochód w ujęciu brutto wyniósłby 6785 zł.
W 2025 r. na wielkość wskaźnika wpływ miał m.in. wzrost wartości produkcji rolnej w indywidualnych gospodarstwach rolnych, co związane było z wyższymi cenami żywca, warzyw i owoców, a także wzrostem produkcji warzyw i owoców w ujęciu ilościowym.
Produkcja globalna rolnictwa w 2025 r., w stosunku do 2024 r., wzrosła o 6,2% (w indywidualnych gospodarstwach rolnych o 7,3%). O wzroście wielkości produkcji globalnej zadecydował wzrost wartości produkcji zwierzęcej - o 11,6% (w indywidualnych gospodarstwach rolnych o 12,4%) i wartości produkcji roślinnej o 0,1% (w indywidualnych gospodarstwach rolnych o 1,5%).
Na wzrost wartości produkcji zwierzęcej znaczący wpływ miał wzrost cen w skupie, który odnotowano dla:
- żywca wołowego 28%,
- jaj kurzych 21,8%,
- żywca drobiowego 17,3%,
- mleka 5,4%.
W przypadku produkcji roślinnej wzrost cen w skupie odnotowano dla warzyw i owoców takich jak:
- truskawki 63,9%,
- pomidory 36,4%,
- kapusta 4%.
W 2025 r. zarejestrowano również wzrost produkcji w wymiarze ilościowym warzyw i owoców, w tym:
- jabłka 12,9%.
- buraki 11,1%,
- marchew 9,3%,
- kapusta 5,5%,
- pomidory 5,3%.
W celu obliczenia przeciętnego dochodu z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie na 1 ha przeliczeniowy, dochody do dyspozycji netto zostały podzielone przez liczbę hektarów przeliczeniowych. Liczba hektarów przeliczeniowych w 2025 r., pozostała na takim samym poziomie jak w 2024 roku, a więc nie miała wpływu na wzrost dochodu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) NR 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32013R0549&qid=1727697808964
